Kennis over sensitieve technologie kan in verkeerde handen vallen. Dat levert risico’s op voor de nationale veiligheid. Het kabinet wil die risico’s beperken door studenten en onderzoekers te screenen. De toegevoegde waarde van een dergelijke screening wordt in het wetsvoorstel onvoldoende onderbouwd. Dat schrijft ATR in een advies aan de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW).
Inhoud
Een masterstudent of onderzoeker die toegang krijgt tot zogenoemde sensitieve technologie moet worden gescreend. De screening brengt in kaart of er bezwaren bestaan tegen de toegang tot de technologie. Bij een negatief besluit over de screening, wordt de student of onderzoeker geweigerd. Tegen het negatieve besluit staat bezwaar en beroep open.
Nut en noodzaak
Uit het voorstel blijkt niet wat de toegevoegde waarde is van de screening door de Rijksoverheid. Universiteiten en andere kennisinstellingen screenen zelf de studenten en onderzoekers al. Verder kan kennis weglekken via samenwerkingsverbanden. Een samenwerkend bedrijf of een buitenlandse universiteit kent niet altijd een screeningsplicht. Dus op die manier kan kennis over sensitieve technologie alsnog ongewenst overgedragen worden.
Werkbaarheid
De screeningsplicht leidt mogelijk tot onwerkbare situaties. De kennisinstellingen mogen niet afwijken van de lijst met technologieën waar de screeningsplicht voor geldt. De technologieën zijn ruim geformuleerd. De screeningsplicht is daardoor ook van toepassing op onderdelen van kennisinstellingen die weinig tot geen risico’s kennen op ongewenst eindgebruik. Dat betekent ook dat meer onderdelen van de instelling fysiek en technisch gescheiden moeten worden dan strikt noodzakelijk. Ook kan de lange procedure van screening leiden tot uitwijkgedrag door studenten en onderzoekers.
Regeldruk
In de regeldrukparagraaf is uitgebreid toegelicht welke regeldrukgevolgen er zijn. Ook de kosten van de regeldruk zijn ingeschat. De regeldrukberekening mist wel enkele aspecten. De berekening moet daarmee worden aangevuld.
De formele titel van het wetsvoorstel luidt Wet screening kennisveiligheid.