Een familie- of mantelzorgwoning in de achtertuin kan straks zonder een vergunning worden gebouwd. Ook wijzigt het kabinet de instructieregels over betaalbare woningbouw. Het voorstel maakt echter niet duidelijk welke veranderingen worden aangebracht in die regels. Evenmin is duidelijk in hoeverre de regels voor vergunningsvrij bouwen werkbaar zijn voor burgers. Verder ontbreekt een beschrijving van de regeldrukeffecten. Dat schrijft ATR in een advies aan de minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening (VRO).

Regie volkshuisvesting
Het kabinet heeft als doel ieder jaar 100 duizend woningen te realiseren, waarvan twee derde betaalbaar en 30% sociale huurwoningen. Met dit besluit werkt het kabinet de Wet versterking regie volkshuisvesting verder uit met als doel de woningbouwopgave te realiseren.
Wijziging instructieregels onduidelijk
Onderdeel van het besluit is het aanscherpen van instructieregels voor gemeenten over nieuwbouw. Uit het voorstel blijkt niet hoe deze regels precies worden aangescherpt. Beoordeling van deze wijziging en de effecten hiervan is hierdoor dan ook onmogelijk. Het advies is om de wijziging inhoudelijk nader toe te lichten en de verwachte effecten te verduidelijken.
Verwijderen voorzieningen (onnodig) kostbaar
Als een familie- of mantelzorgrelatie eindigt, moeten voorzieningen uit de extra woning worden verwijderd. Dat betreft bijvoorbeeld de keuken en het sanitair. Dit om oneigenlijk gebruik van de extra woning tegen te gaan. Dit zorgt voor kapitaalvernietiging. Daarnaast maken mogelijk minder mensen gebruik van de nieuwe (vergunningsvrije) mogelijkheid door deze eisen. Niet duidelijk is of minder belastende alternatieven zijn overwogen om oneigenlijk gebruik tegen te gaan. Bijvoorbeeld extra toezicht en handhaving. Het advies is om in het voorstel hier aandacht aan te besteden.
Werkbaarheid onzeker
De regels voor het bouwen van familie- en mantelzorg-woningen in de achtertuin kennen een groot aantal uitzonderingen. Zo mag niet zonder vergunning worden gebouwd als er veiligheidsrisico’s zijn op aangrenzend grondgebied. Daarnaast kunnen gemeenten aanvullende of andere regels stellen voor deze (bouw)activiteit. Onduidelijk is of deze uitzonderingen en verschillende regels begrijpelijk en werkbaar zijn voor burgers. Daarnaast besteedt het voorstel onvoldoende aandacht aan overgangsrecht: niet duidelijk is welke regels van toepassing zijn op het moment dat de familie- of mantelzorgrelatie ophoudt. Het advies is het voorstel op deze punten te verduidelijken.
Effectenbeschrijving ontbreekt
Het voorstel bevat geen berekening van de verwachte regeldrukkosten. Daardoor is niet duidelijk hoeveel minder regeldruk er zal zijn door het versoepelen van de regelgeving. Ook is onduidelijk of andere wijzigingen in het voorstel mogelijk resulteren in een regeldruktoename. Voor onderbouwde besluitvorming is deze (regeldruk)effectenanalyse essentieel.
De formele titel van het voorstel luidt: Wijziging Besluit versterking regie volkshuisvesting