Om de meest schrijnende gevallen van problemen in de toeslagen op te lossen heeft het kabinet de wet verbetermaatregelen toeslagen ingediend. Dit voorstel beoogt een viertal verbeteringen aan te brengen in het huidige stelsel van de toeslagen. Het huidige systeem, oorspronkelijk bedoeld om de allerarmsten te ondersteunen, is uitgegroeid tot een complex geheel waar ruim 10 miljoen Nederlanders afhankelijk van zijn. De voorgestelde wijzigingen zijn noodzakelijk om een aantal van de huidige problemen op te lossen. Wel zijn er een aantal aandachtspunten met betrekking tot minder belastende alternatieven, de werkbaarheid en het in kaart brengen van de regeldruk van de maatregelen. Dat adviseert ATR aan de Staatssecretaris Herstel en Toeslagen
Wat houdt het wetsvoorstel in?
Het wetsvoorstel bevat vier belangrijke wijzigingen: (i) uitzonderingen op het partnerbegrip bij vermissing, detentie of vluchtsituaties; (ii) verlenging van de aanvraagtermijn voor huurtoeslag, zorgtoeslag en het kindgebonden budget; (iii) afschaffing van terugwerkende kracht bij besluiten van andere overheidsinstanties; (iv) en afschaffing van verzuimboetes voor burgers bij onopzettelijk verzuim.
Het ATR heeft de voorgestelde wijzigingen beoordeeld en acht deze noodzakelijk om de huidige problemen in het toeslagenstelsel aan te pakken. Toch zijn er enkele aandachtspunten:
Minder belastende alternatieven
Het college vraagt zich af waarom niet voor een automatische toepassing van de uitzondering op het partnerbegrip is gekozen in gevallen van vermissing en detentie. Dit zou de administratieve last voor kwetsbare burgers kunnen verminderen.
Werkbaarheid
Voor vermissing en detentie kunnen standaardformulieren en digitale hulpmiddelen de toegankelijkheid van de maatregelen verbeteren. Het college adviseert om te onderzoeken of digitale hulpmiddelen of standaardformulieren gebruikt kunnen worden voor het verzoek op uitzondering van het partnerbegrip te doen in de gevallen van vermissing of detentie.
Regeldrukberekening
Het college merkt op dat de regeldrukgevolgen van de uitbreiding van het partnerbegrip niet volledig zijn gekwantificeerd. De regeldruk met betrekking tot de verlengde aanvraagtermijn neemt marginaal toe doordat meer burgers een aanvraag indienen. Het is echter belangrijk dat het departement een kwantitatieve analyse uitvoert om de regeldrukkosten te kwantificeren. Hoeveel kost het doen van extra aanvragen qua tijdsinspanning en uurtarieven? Naast de geschatte 1200 aanvullende aanvragen per jaar is een tijdsinschatting wenselijk om de regeldrukkosten gedegen in kaart te brengen. Zonder deze gegevens is het lastig om de balans tussen kosten en baten volledig te beoordelen.