Het kabinet wil de vliegbelasting per 2027 differentiëren op basis van de afstand tot de eindbestemming. Kortere vluchten worden daarbij relatief minder belast dan lange vluchten, aangezien meer uitstoten en dus meer klimaatschade veroorzaken. Het voorstel mist een duidelijke analyse van mogelijke minder belastende alternatieven. Ook is verdere toelichting wenselijk op de invoering voor luchtvaartmaatschappijen. Dat schrijft ATR in een advies aan de staatssecretaris van Financiën.
Belasten naar afstand
Sinds 2021 geldt in Nederland een vlakke vliegbelasting van € 29,40 per passagier, ongeacht de afstand van de vlucht. Daardoor betaalt iemand die naar Parijs vliegt evenveel belasting als iemand die naar Tokio reist, terwijl de klimaatschade sterk uiteenloopt. Het kabinet wil daar vanaf 2027 verandering in brengen met een trapsgewijze vliegbelasting: hoe verder de eindbestemming, hoe hoger het tarief. De maatregel moet leiden tot meer milieurechtvaardigheid én een structurele opbrengst van € 257 miljoen per jaar.
Beleidsdoel helder, onderbouwing kan scherper
Het voorstel adresseert een reëel beleidsprobleem: de huidige vlakke vliegbelasting geeft onvoldoende prikkel tot gedragsverandering. Differentiatie sluit beter aan bij het ‘vervuiler betaalt’-principe en biedt naar verwachting meer CO₂-reductie per euro. Wel zou het goed zijn beter te motiveren waarom alternatieve vergroening via ETS-aanpassingen of internationale afspraken geen optie zou kunnen zijn.
Alternatieven blijven onderbelicht
Het voorstel bespreekt enkele alternatieven, zoals een hogere vlaktaks of differentiatie naar reisklasse, maar gaat beperkt in op de uitvoerbaarheid en regeldrukgevolgen daarvan. Ook blijft onduidelijk waarom verdergaande varianten, zoals differentiatie naar CO₂-uitstoot per kilometer, zijn afgevallen. Het zou goed zijn deze afwegingen explicieter te maken in de toelichting.
Invoering werkbaar, maar vraagt begeleiding
Door te werken met vaste landenlijsten is het systeem voor burgers voorspelbaar en voor uitvoerders beheersbaar. De eindbestemming wordt helder afgebakend, wat strategisch overstapgedrag ontmoedigt. Wel vergt de invoering aanpassingen in boekingssystemen van luchtvaartmaatschappijen en platforms. Bij de implementatie moet extra aandacht worden besteed aan ondersteuning en voorlichting richting de sector.
Regeldruk
De structurele regeldruktoename is beperkt, doordat veel benodigde gegevens al worden verwerkt binnen bestaande boekings- en afdrachtprocessen. De eenmalige ICT-aanpassingen worden geraamd op circa € 1 miljoen voor de betrokken sectorpartijen.
De formele titel van het voorstel luidt Wijziging van de Wet belastingen op milieugrondslag (differentiatie vliegbelasting)