De staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) stelt subsidie beschikbaar voor experimenten van basisscholen die willen afwijken van wettelijke eisen aan de onderwijstijd. Deze experimenten moeten leiden tot meer kennis, zodat de staatssecretaris definitief kan besluiten over het toestaan van een andere invulling van de onderwijstijd. Uit de regeling blijkt echter niet wat de experimenten toevoegen aan de bestaande kennis. Dat schrijft het Adviescollege toetsing regeling (ATR) in een advies aan de staatssecretaris.
Nut en noodzaak
De onderwijstijd kent vier wettelijke eisen. Die gaan over (1) het aantal uren onderwijs, (2) die worden gegeven door een bevoegd docent, (3) met een beperkt aantal vierdaagse schoolweken en (4) met vooraf vastgestelde schoolvakanties. De staatssecretaris subsidieert twee experimenten. Het eerste experiment staat toe dat scholen afwijken van de centraal vastgelegde schoolvakanties en het maximumaantal van vierdaagse schoolweken. Een ander experiment staat toe dat een beperkt aantal uren onderwijstijd worden verzorgd door een andere professional dan een bevoegd docent. Later volgt nog een derde experiment dat afwijken van het aantal uren onderwijs toestaat.
De experimenten zijn niet nieuw. De verschillende voor- en nadelen van het afwijken van wettelijke eisen zijn bekend. De regeling licht niet toe welke nadere kennis wordt gezocht voordat definitieve besluitvorming kan plaatsvinden. De doelstelling is niet helder. Daarmee is onduidelijk bij welke (nieuwe) kennis de experimenten zijn geslaagd.
Minder belastende alternatieven
De al deelnemende scholen kunnen opnieuw meedoen met het experiment. Die scholen vragen dan weer subsidie aan. Een minder belastend alternatief is om die scholen ambtshalve subsidie te verstrekken voor verdere deelname, tenzij de school aangeeft niet verder te willen met het experiment. Daarbij vraagt de staatssecretaris om diverse gegevens waarover hij zelf kan beschikken. Het is dan voor scholen minder belastend als zij de gegevens niet aanleveren, maar de staatsecretaris die zelf opvraagt.
Werkbaarheid en regeldruk
Uit de regeling blijkt niet dat de monitorings- en evaluatieverplichtingen werkbaar zijn voor de scholen. Evenmin is de regeldruk volledig in kaart gebracht. Op deze onderdelen moet de regeling worden aangevuld.
De formele titels van de experimenten zijn Beleidsregel experiment vervolg en verfijning van ruimte in onderwijstijd en Beleidsregel vervolg andere dag- en weekindeling en start wetenschappelijk onderzoek