Het kabinet wil gemeenten ondersteunen de vraag naar jeugdhulp te beperken. Het voorstel om de reikwijdte van de Jeugdwet te beperken maakt niet duidelijk of het een (voldoende) oplossing biedt voor de knelpunten die gemeenten ervaren. Een heldere analyse van nut en noodzaak en de werkbaarheid voor ouders en (huis-)artsen ontbreekt. Ook mogelijke gevolgen voor andere doelgroepen zoals scholen en aanbieders van jeugdhulp zijn niet voldoende in beeld gebracht. Dat geldt bovendien ook voor de regeldrukgevolgen. Dat schrijft ATR in een advies aan de minister van Langdurige Zorg, Jeugd en Sport (VWS).
Context
Gemeenten zijn sinds 2015 verantwoordelijk voor alle jeugdhulp. De gedachte was destijds dat het jeugdhulpstelsel daarmee eenvoudiger zou worden en tot minder jeugdhulp zou leiden. Sindsdien is zowel de vraag naar als het aanbod van jeugdhulp verder gestegen. Meer jongeren ervaren problemen en informele vormen van zorg zijn gaan vallen onder jeugdhulp (bijvoorbeeld huiswerkbegeleiding).
Nut en noodzaak onduidelijk
Het kabinet wil gemeenten helpen de groei van jeugdhulp af te remmen. Het voorstel maakt goed duidelijk dat er iets moet gebeuren. Uit de toelichting blijkt alleen niet of de voorgestelde maatregelen noodzakelijk en voldoende zijn om de oorzaken van het probleem aan te pakken. Zo blijft onduidelijk of de maatregelen knelpunten bij gemeenten waar het niet lukt ook daadwerkelijk oplossen. Mogelijk ligt (een deel van) de oplossing in de verbetering van de uitvoering van bestaande maatregelen die in sommige gemeenten bewezen effectief zijn. Dit zou een minder belastend alternatief kunnen zijn.
Werkbaarheid en regeldruk
Ook de onderbouwing van de werkbaarheid van het voorstel is onvoldoende. In de toelichting is te lezen dat maatregelen werkbaar zijn, zonder dat dit verder wordt onderbouwd. Daarnaast wordt met het voorstel de mogelijkheid gecreëerd om van ouders te vragen om financieel of in tijd bij te dragen aan de zorg van hun kind. Van ouders kan dan ook gevraagd worden minder te gaan werken als zij voldoende verdienen. Niet duidelijk is hoe deze – vaak kwetsbare – ouders moeten aantonen dat zij niet minder kunnen werken (bijvoorbeeld omdat het soort werk dat niet toelaat). Bovendien is de regeldruk onvoldoende beschreven en niet gekwantificeerd. Dit moet verder worden uitgewerkt.
De formele titel van het voorstel is: wijziging van de Jeugdwet, de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015, bijlage 2 van de Algemene wet bestuursrecht, de Wet op het primair onderwijs en de Wet voortgezet onderwijs 2020 in verband met het bevorderen dat hulp en ondersteuning zo licht als mogelijk en zo zwaar als nodig wordt ingezet, teneinde de inzet van jeugdhulp te beperken (Wet reikwijdte Jeugdwet)