Het kabinet wil verkopers van aandelen in vastgoedvennootschappen verplichten een overdracht binnen twee weken bij de Belastingdienst te melden. De toelichting maakt echter niet aannemelijk hoe groot het huidige nalevingsprobleem is, hoeveel nieuwe informatie de maatregel oplevert en of de brede meldingsplicht proportioneel is. Ook de werkbaarheid en de totale regeldruk zijn onvoldoende onderbouwd. Dat schrijft Adviescollege toetsing regeldruk in een advies aan de staatssecretaris van Financiën.
Extra signaal voor de Belastingdienst
Bij de verkoop van aandelen in een vennootschap die vooral vastgoed bezit, kan de koper overdrachtsbelasting verschuldigd zijn. De koper moet daarvan aangifte doen en de belasting betalen. Het kabinet vreest dat sommige transacties buiten beeld blijven en wil daarom ook de verkoper verplichten de overdracht te melden. Niet melden kan leiden tot een boete. Een onafhankelijk signaal van de verkoper kan de informatiepositie van de Belastingdienst verbeteren. Het kabinet weet echter niet hoe vaak nu geen aangifte of melding wordt gedaan en hoeveel belastingopbrengst daardoor wordt gemist. Ook is niet geraamd hoeveel meldingen nieuwe en bruikbare informatie zullen bevatten. Het college adviseert het probleem en het verwachte effect van de maatregel met de best beschikbare gegevens en bandbreedtes aannemelijk te maken. Een evaluatie na vijf jaar vervangt deze onderbouwing vooraf niet.
Reikwijdte en werkbaarheid opnieuw bezien
De voorgestelde plicht geldt ook als de koper al aangifte heeft gedaan of uiteindelijk geen overdrachtsbelasting verschuldigd is. Bovendien blijkt niet dat de bestaande informatieverplichting voor de vastgoedvennootschap vervalt. ATR adviseert daarom te onderzoeken of reeds bekende en duidelijk niet-belaste transacties op een minder belastende manier kunnen worden behandeld. Een verplichting zonder zelfstandige functie moet vervallen. Voor verkopers moet ook duidelijk zijn wanneer zij moeten melden. Of een vennootschap onder de fiscale definitie valt, blijkt niet altijd uit de naam of de overdrachtsakte. Vooral minderheidsaandeelhouders en buitenlandse verkopers kunnen daarvoor aanvullende informatie of advies nodig hebben. ATR adviseert het concrete meldproces met verkopers en professionals te testen en daarbij te beoordelen of de termijn van twee weken haalbaar is.
Totale regeldruk ontbreekt
Het kabinet schat de kosten op ongeveer € 20,- per melding, maar licht niet toe welke handelingen daarin zijn meegenomen. Ook ontbreken ramingen van het aantal meldingen en de totale eenmalige en structurele lasten. Het college adviseert deze berekening aan te vullen en daarbij onder meer rekening te houden met het vaststellen van de fiscale kwalificatie, gegevensverzameling, afstemming, advisering en situaties met meerdere verkopers.
De formele titel van het voorstel luidt: Fiscale verzamelwet 2028 – meldingsplicht voor de vervreemder van aandelen in een onroerendezaakrechtspersoon.