Het kabinet wil niet-integere zorgaanbieders beter kunnen aanpakken. Bij de wettelijke wijzigingen om dat mogelijk te maken, ontbreekt een heldere analyse van nut en noodzaak. Terwijl de verdergaande verplichtingen wel tot meer registratielasten leiden. Ook blijft onduidelijk waarom sommige maatregelen moeten gelden voor alle zorgaanbieders en niet alleen voor de risicogroep. Ook is niet onderbouwd of bestaande verplichtingen zouden kunnen volstaan. Dat schrijft ATR in een advies aan de minister van Langdurige Zorg, Jeugd en Sport (VWS).
Context
Met de wet integere bedrijfsvoering zorg- en jeugdhulpaanbieder (Wibz) zouden niet-integere zorgaanbieders moeten worden aangepakt. In eerdere adviezen over de Wibz constateerde ATR dat nut en noodzaak onvoldoende waren onderbouwd. De Wibz ligt sinds 2025 bij de Tweede Kamer. Nu is een wijziging op de Wibz aan ATR voorgelegd. De belangrijkste voorgestelde maatregelen gaan over het inperken van winstuitkeringen.
Nut en noodzaak onvoldoende onderbouwd
Het kabinet wil met de wijziging op de Wibz een maximumpercentage invoeren voor winstuitkeringen. Ook vervalt het verbod op winstuitkeringen voor bepaalde categorieën zorgaanbieders. Alle zorgaanbieders mogen hierdoor winstuitkeringen doen als aan de voorwaarden uit de Wibz wordt voldaan. Dit betekent onder andere dat ze een tweejaarlijks onafhankelijk cliëntenonderzoek moeten uitvoeren. De verplichting tot dit onderzoek leidt tot een forse regeldruktoename. Uit de toelichting blijkt echter niet concreet welk probleem hiermee (en met de andere maatregelen) moet worden opgelost en of deze maatregel proportioneel en effectief is. Mogelijke minder belastende alternatieven zijn niet in beeld gebracht.
Werkbaarheid en regeldruk
De toelichting op het voorstel maakt niet duidelijk of de maatregelen werkbaar zijn. Dat is vooral van belang voor kleinere zorgaanbieders. De laatste jaren zijn veel maatregelen ingevoerd om niet-integere zorgaanbieders te bestrijden. Deze stapeling van maatregelen kan de werkbaarheid van de nu voorgestelde maatregelen beperken. Daarnaast zijn de regeldrukgevolgen nog niet goed in beeld gebracht.
Het advies (13 augustus 2026) ziet op het voorstel dat ATR ontving op 23 juni 2026. Nadien kunnen wijzigingen zijn aangebracht in het voorstel.
De formele titel van het voorstel is: Wijziging van de Wet marktordening gezondheidszorg, de Wet toetreding zorgaanbieders, de Jeugdwet en enige andere wetten in verband met de integriteit van de bedrijfsvoering van zorg- en jeugdhulpaanbieders (Wet integere bedrijfsvoering zorg- en jeugdhulpaanbieders)