Het kabinet wil de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) meer ruimte geven voorgenomen fusies en overnames op inhoudelijke gronden tegen te houden. Het voert daarom een fusietoets in voor de gehele zorg. Maar niet duidelijk is of het probleem van onwenselijke fusies zich ook in de hele zorg voordoet. Een heldere probleemanalyse ontbreekt in de toelichting bij het voorstel. Daardoor is de effectiviteit van de maatregelen niet te beoordelen. Bovendien ontbreekt een onderbouwing van de werkbaarheid voor onder meer zorgaanbieders. Ook zijn de regeldrukgevolgen niet volledig in beeld gebracht. Dat schrijft ATR in een advies aan de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS).
Context
Voorgenomen fusies en overnames moeten sinds 2014 vooraf worden gemeld bij de NZa. Die toetst onder meer of de plannen voldoende met betrokken partijen zijn voorbereid. De NZa heeft nu nog beperkte ruimte om een fusie of overname op inhoudelijke gronden tegen te houden. Hierdoor zouden evident onwenselijke fusies en overnames niet kunnen worden tegengehouden.
Nut en noodzaak onduidelijk
Het belang van het tegen kunnen houden van onwenselijke fusies en overnames is duidelijk. Uit de toelichting blijkt echter niet welk specifiek probleem moet worden opgelost. Onwenselijke fusies en overnames in de huisartsenzorg lijken de aanleiding te zijn. Onduidelijk blijft hoe vaak onwenselijke fusies en overnames niet konden worden tegengehouden en waarom niet. Ook is onduidelijk of het probleem zich afspeelt buiten de huisartsenzorg. Door deze tekortkomingen in de toelichting is niet duidelijk of de (niet-sectorspecifieke) maatregelen een oplossing zijn voor het probleem (en dus effectief zijn). Nut en noodzaak van de maatregelen zou duidelijk en concreet moeten zijn onderbouwd.
Werkbaarheid en regeldruk
In de toelichting is ook niet terug te lezen of de maatregelen te begrijpen en uitvoerbaar zijn voor bijvoorbeeld zorgaanbieders. Hierdoor bestaat het risico dat zij niet goed weten hoe te voldoen aan de verplichtingen. Uit de reacties in de internetconsultatie is zelfs op te maken dat het voorstel zoals het er nu ligt niet werkbaar is. Daarnaast zijn de regeldrukgevolgen maar deels in beeld gebracht. ATR adviseert dan ook de werkbaarheid te beschrijven en de zorgen die hierover bestaan weg te nemen. Ook moeten de regeldrukgevolgen volledig in kaart te gebracht worden.
De formele titel van het voorstek is: Wijziging van de Wet marktordening gezondheidszorg in verband met de aanscherping van de zorgspecifieke concentratietoets